Evlilik Öncesi Araştırmada “Çeşme’de Evim Var” Diyen Aday

Tanıştığınız kişinin “Çeşme’de evim var” sözü bir beyandır; tapu o beyanın tek kesin belgesidir ve o belge adayın kendi elindedir. Evlilik öncesi araştırmada biz tapuya bakmayız, beyanın etrafındaki görülebilir parçalara bakarız: Söylenen adres var mı, hangi mahallede, aynı ev ilan sitelerinde kiralık dolaşıyor mu, adayın Çeşme’de görülen bir işi var mı. Bu parçalar bir araya gelince beyanın tutup tutmadığı çoğu kez tapuya gerek kalmadan anlaşılır.

Beyan Alaçatı üzerinden geliyorsa parçalar şunlardır:

• ”Alaçatı’da evim var.” Alaçatı tek bir mahalle ve Çeşme’nin en kalabalığı. Sokak numarası ya da site adı olmadan bu cümle bir adres sayılmaz, bir semt tarifidir. Adres istendiğinde “Hacımemiş’te” ya da “Port’ta” deniyorsa bunlar da mahalle olmayan, Alaçatı’nın içindeki semt adları; adres hâlâ verilmemiştir.
• ”Yazlık, kışın gitmiyorum.” Çeşme’nin kıyı mahallelerinde bina sayısı kayıtlı nüfusu aşıyor; yazlık olup kışın kapalı kalan bir ev olağandır. Soru evin varlığı değil, kimin olduğu. Her yaz kiralanan bir evi “benim” diye anlatan adayın evi ilan sitelerinde de çıkar; aynı adres ya da aynı cephe bir kiralık ilanında görülüyorsa beyan bir soru işareti alır.
• ”Alaçatı’da işletmem var.” Sezonluk işletme kışın kapalıdır, bu olağan. Bakılan şey işletmenin dışarıdan görülen varlığıdır: Kapı, tabela, sezonda açık olup olmadığı, adayın orada bulunup bulunmadığı. İçerisi ve kazanç bizim dışımızda.
• ”Ev babamın, ama bana kalacak.” Beyan bu biçimdeyse araştırılacak bir şey yok; ev var mı sorusunun cevabı değişmez, sahiplik sorusu ise adayın ailesine aittir ve biz aile sorusu almayız.
• ”Hem Alaçatı’da hem İzmir’de evim var.” İki ev iki ayrı iş değildir; Alaçatı’daki için yukarıdaki parçalar, İzmir’deki için aynı ölçü. Yurt dışında da evi olduğunu söylüyorsa o beyan bizim için saha işi değildir.

Sıra

Önce adres istenir; aday vermiyorsa bu kendi başına bir bilgidir ve orada durulur. Adres verildiyse mahalle ve sokak doğrulanır, ev ilan sitelerinde aranır, varsa iş yeri sezonda dışarıdan görülür. Dört adım bir güne sığar; çoğu kez yarım güne.

Durulan yer

Adayın evi gözlenmez; evin önünde beklenip giriş çıkış yazılmaz. Köken, din ve aile hakkında soru alınmaz. Adayın anlattığı işin dışında bir şey araştırılmaz; “başka kim var” sorusu bu işin konusu değildir.

Nikâh öncesi beyan işinde Çeşme’nin payı küçüktür ve çabuk biter: Adres var mı, mahalle doğru mu, ev kiralık görünüyor mu, iş yeri yerinde mi. En sade yol yine de adayın tapuyu kendisinin göstermesidir; göstermiyorsa bu da bir bilgidir ve rapora yazılacak bir şey olmaktan çok, sizin konuşacağınız bir şeydir.