Boşanma Sürecinde Çeşme’deki Ortak Yazlık

Ortak yazlık, ayrılık sürecinde en çok “kullanılıyor mu, kiraya mı verildi” sorusuyla gelir. Dışarıdan görülebilen cevap şudur: Evin açık olup olmadığı, bahçesinin bakımlı olup olmadığı, yaz boyunca kapısının önünde hareket olup olmadığı ve aynı evin ilan sitelerinde kiralık olarak görünüp görünmediği. Evin içi bu cevabın dışındadır; orayı dışarıdan bilen yoktur.

Kullanım düzeni

Çeşme’nin kıyı mahallelerinde evlerin çoğu yazlıktır; bina sayısı kayıtlı nüfusu aşar. Yazın nüfus katlanır, kışın sokaklar boşalır. Ortak evin kullanım düzeni iki mevsimde iki ayrı biçimde görülür. Yazın evin kapısı, bahçesi, girişindeki hareket; kışın evin kapalı mı açık mı olduğu, bahçenin kış bakımının yapılıp yapılmadığı. Ev bir bahçe duvarının ya da sitenin arkasındaysa dış kapı sınırdır; kapının ardı hakkında ne görülür ne yazılır.

Rapor bu görülenleri gün ve mevsimle yazar: “Evin bahçe kapısı şu günlerde açıktı, şu günlerde kapalıydı; girişte şu kadar kişi görüldü.” Kişiler tarif edilir, kimlikleri araştırılmaz.

Evin adresi

Ortak yazlığın adresini bilmediğinizi sanmazsınız, ama Çeşme’de çoğu çift yazlığı site adıyla ve mevkiyle bilir, sokak numarasıyla değil. Sokaklar sayıyla anıldığı için “Dalyan’daki site” bir adres değildir; mahalle, sayılı sokak, site adı ve villa numarası birlikte istenir. Tapuda yazan adres sizin elinizde; biz onu yerdeki kapıyla eşleriz, çünkü aynı sitede aynı tipte on villa olabilir ve yanlış kapıya bakılan bir hafta boşa gider.

Kira beyanı

“Kiraya vermedim” sözüyle ilanlar karşılaştırılır. Yazlık, ilan sitelerinde aynı adresle ya da aynı cepheyle görünüyorsa bu yazılır; kiralık ilanın tarihi, süresi ve ilanı verenin kim göründüğü de. Kira tutarı, kazanç, para akışı bizim görebildiğimiz şeyler arasında yoktur; onlar belgeyle ve resmî yolla sorulur. Evin kapısında kısa süreli kiralamaya işaret eden bir levha varsa raporda yer alır; yoksa yokluğu yazılır.

Bir şeyi açık yazalım: Bu raporun ayrılık sürecinde ne ifade edeceğine yalnız mahkeme bakar. Biz “kullanılıyor”, “kiraya verilmiş” demeyiz; şu günde şu görüldü deriz.

Konu dışı kalanlar

Tapu paylaşımı, hisse, evin kime kalacağı sorusu bizim konumuz dışındadır. Ayrılmış ya da ayrı yaşayan eşin kendi adresi aranmaz, oturduğu ev gözlenmez; ortak yazlık bu kuralın dışında kalır, çünkü ev sizin de evinizdir ve sorulan şey eşin yeri değil, evin kullanımıdır.

Ayrılık kararı öncesi işinde Çeşme’deki ortak ev çoğu kez tek konu olmaz; İzmir’deki ya da İstanbul’daki asıl düzenin bir parçasıdır. İki yerde iki ayrı gözlem iki ayrı iştir; ikisini de biz yapıyorsak sırayı mevsim belirler, çünkü yazlıkta kışın görülecek şey azdır, yazın çoktur. Haziranda aranırsak önce yazlığa, ocakta aranırsak önce şehirdeki eve bakılır.