Boşanma süreci başladığında şüphe geride kalır, yerini daha somut sorular alır: Çeşme’deki ortak yazlığı kim kullanıyor, kiraya mı verildi, eşinizin iş saati olarak bildiğiniz saatler gerçekten işte mi geçiyor. Bu sorular önce sizin kendi kararınızı vermenize yarayacak biçimde cevaplanır; raporun sonrası size aittir.
Ortak yazlığın bugünkü kullanımı
Çeşme’de boşanma sürecindeki çiftlerin en sık sorduğu şey ortak evdir. Ev Ilıca’da, Dalyan’da ya da Alaçatı’da; siz İzmir’desiniz, eşiniz anahtarı elinde tutuyor. Dışarıdan görülen şunlardır: Evin hangi günlerde kullanıldığı, önünde hangi aracın durduğu, ilan sitelerinde kiralık çıkıp çıkmadığı, yaz sezonunda kapıya kısa dönem kiralama plaketi asılıp asılmadığı. Bunlar tarihleriyle yazılır. Dairede kimin kaldığı ise kapının içinde kalan bir bilgidir; rapor onu vaat etmez, kapının dışından görülen giriş çıkışları saatiyle yazar.
Ortak yazlığın mülkiyeti, payı ya da satışı bu sayfanın konusu değildir; o sorular tapuda cevaplanır. Biz evin bugün nasıl kullanıldığını yazarız.
Eşin yaşam düzeni
Süreç başlamış olsa da aynı evde yaşamaya devam eden çiftler var. Bu durumda eşin dışarıdaki düzeni, yani iş yerine gidip gitmediği ve sezon işletmesinin kapandığı aylarda işe gidiş gelişinin sürüp sürmediği, eş takibi sayfasındaki ölçülerle çalışılır. Fark şudur: Boşanma sürecinde aynı gözlem daha dar tutulur, çünkü artık iki taraf da birbirine karşı dikkatlidir ve uzun süreli bir gözlem fark edilir. Günler az, saatler kısa seçilir.
Eşinizin yanındaki kişinin kim olduğu ve nerede oturduğu bu süreçte de araştırılmaz. Raporda birlikte görülüp görülmediği ve ne kadar süre yazar; kimlik yazmaz.
Çocuk ve teslim günleri
Velayet konuşuluyorsa şu bilinmeli: Evde çocuk teslimi gözlenmez, çocuğun gittiği okul ve kurs çevresinde durulmaz, çocukla ilgili hiçbir kayıt tutulmaz. Eşin düzeniyle ilgili gözlem çocuğun olmadığı saatlerle sınırlıdır. Bu sınırı aşan bir talep görüşmede açıkça reddedilir ve bu, bu sayfadaki tek ret cümlesidir.
Ortak işletme ve ortak araç
Yazlıktan sonra en çok sorulan şey ortak işletmedir: Alaçatı’daki dükkân ya da Ilıca’daki kafe ikinizin üzerine, işleten eşiniz. Sezon dışında açık olup olmadığı, kapıda kimin durduğu ve işletmenin devredilmek üzere ilana çıkıp çıkmadığı caddeden görülür ve tarihiyle yazılır; kasa ve ciro görülmez, o bilgi ortak olarak sizin de erişebildiğiniz kayıtlardadır. İkinizin üzerine kayıtlı aracın hangi adreste durduğu da aynı ölçüyle yazılır. Eşinizin kendi adına edindiği ve sizin bilmediğiniz bir ev ya da iş yeri ise aranmaz; bu, ayrılmış eş için adres aramamakla aynı çizgidir.
Rapor ve sonrası
Raporda her gözlem günü için saat, yer ve görülen yazılır; görülmeyen de “görülmedi” diye yazılır. Fotoğraf alınabildiyse eklenir, alınamadıysa neden alınamadığı belirtilir. Değerlendirme, raporu kime göstereceğinize bağlı olarak sizin ve o kişinin işidir. Ortak yazlıkla ilgili daha dar bir soru için ortak yazlığın kullanımına dair yazıya bakabilirsiniz; orada “kim oturuyor” sorusunun neden kesin cevaplanamadığı anlatılıyor.
Süreç başladıktan sonra
Eşim evden ayrıldı, yeni adresini bilmiyorum; bulunur mu?
Bu iş alınmaz. Ayrılmış ya da ayrı yaşayan eş için adres aranmaz ve yeni ev gözlenmez; bu çizgi iki tarafı da korur. Ortak yazlık, ortak işletme ve ortak kullanılan araç gibi ikinizin de üzerinde olan şeyler ise bu çizginin içinde kalır.