Reisdere ve Ovacık İlanında Yerinde Neye Bakılır

Reisdere yıl boyu oturulan bir mahalledir, Ovacık ise köy kökenli ve bağ evi ağırlıklı; “nasıl bir yer” diye soran alıcı ikisi için aynı cevabı alamaz. Reisdere’de bina başına düşen kayıtlı nüfus Çeşme’nin en yükseği, başka bir deyişle evler dolu. Ovacık’ta bina çok, insan az; güney kesiminde doğal sit tescilleri var. Uzaktan bakan için bu iki cümle ilanın tamamından daha açıklayıcıdır, ama ilanın yerine geçmez; yerine geçen şey yerinde görülenin listesidir.

Reisdere’de yeni daire ilanı

Yerinde şunlara bakılır, başka bir şeye değil:

• Bina ilandaki konumda mı; sokak numarası ve kapı, ilandaki tarifle aynı mı.
• Binanın girişi, otoparkı ve ortak alanları kullanımda mı; çevredeki yollar açılmış mı, yoksa ilan “yakında açılacak” mı diyor.
• Binada oturan var mı: Posta kutuları, balkonlar, akşam yanan ışıklar. Yeni bir binada kimsenin oturmaması olağan olabilir, ama ilan “oturuma hazır” diyorsa bu bir soru doğurur.
• Çevredeki evlerde kış mevsiminde de yaşam var mı. Reisdere’de belediyenin çocuk merkezi var; mahalle sezonla boşalan yerlerden değil, ilanın “yazlık” sözü burada başka anlama gelir.
• Aynı binada başka ilan var mı; aynı kişi başka daireleri de mi gösteriyor.

Tarla ilanlarının ilk sayfasında Reisdere adı geçmiyor; burada satılan şey çoğunlukla dairedir. “Tarla” diye gösterilen bir yer Reisdere’de ise gösteren kişiye sorulacak ilk şey parselin hangi mahallede olduğudur.

Binanın oturma iznine sahip olup olmadığı yerinde görülmez; o belge belediyeden ve satıcıdan istenir. Biz binanın bitip bitmediğini değil, bugün nasıl göründüğünü yazarız: iskele var mı, dış cephe tamam mı, asansör çalışıyor mu.

Ovacık’ta tarla ilanı

• Parselin bir yolu var mı, yol kime ait görünüyor; tarla sınırı taşla ya da telle belli mi.
• Üzerinde yapı var mı; varsa ilanda bu yapıdan söz ediliyor mu.
• Komşu parsellerde ne var: bağ, bahçe, yeni inşaat ya da hiçbir şey.
• Doğal sit şerhi olup olmadığı tapu beyanlar hanesinden okunur; bunu siz tapudan istersiniz. Biz yerde tescil alanının içinde olmanın görünür izine bakarız: Çevrede yapı durmuş mu, yollar toprak mı.
• Elektrik direği ve su hattı parsele kadar gelmiş mi; gelmemişse ilan “altyapısı var” diyor mu.

Ovacık’ın güneyindeki tescil etapları birkaç yılda birkaç kez genişledi; ilanın tarihi ile tescilin tarihi aynı değilse ilan eski bilgiyle yazılmış olabilir. Satıcı bunu bilmiyor da olabilir; bilmemesi alıcıyı kurtarmaz.

İkisinde de aynı olan

Gösteren kişi. Reisdere’de daire gösteren kişi ile Ovacık’ta tarla gösteren kişi aynı soruya tabidir: Satıcı mı, aracı mı, gösterdiği yer ilandaki yer mi. Uzaktan ev ve arsa işinde raporun ilk sayfası bu soruya ayrılır; “nasıl bir yer” sorusunun cevabı ondan sonra gelir, fotoğraf ve açıklamayla, yorum olmadan.

Reisdere ile Ovacık Çeşme merkeze yakın, birbirine komşu mahalleler; iki ilana aynı gün bakılır. Uzaktaki alıcı için bunun anlamı, iki ayrı iş yerine tek iş çıkmasıdır.