Urla Dedektif Desteğiyle Kuşçular ve Zeytineli’nde Parsel Almak

Urla’nın köy kökenli mahallelerinde parsel alırken en çok yanıltan şey, “sit” sözünün tek anlamı olduğu sanısıdır. Kuşçular’da sit statüsü bu yıl parsel bazında değişti; Zeytineli’nin de içinde olduğu etapta kademeler birkaç yıl önce yeniden belirlenmişti. Yan yana duran iki parsel ayrı kurallara bağlı olabilir ve satıcı bunu bilmeyebilir ya da söylemeyebilir. Şehirden taşınmak için parsel bakan biri için ilk soru “sit var mı” değil, “bu parselin kaydında hangi tarihli hangi statü yazıyor” olmalı.

Üç mahalle, üç ayrı durum

Kuşçular, Urla merkeze yakın, 2014’e kadar köydü. Bu yıl mahallenin bazı parsellerinde koruma statüsü değiştirildi ve o parseller için planlar Bakanlıkça askıya çıkarıldı. Değişiklik üç parsele ait; komşu parsellerin durumu değişmedi. Kuşçular’da parsel bakan için bunun anlamı, “yanındaki parsel yapılaşıyor” cümlesinin kendi parseli hakkında hiçbir şey söylememesidir.

Zeytineli, Çeşme sınırına yakın; Çeşme’nin Karaköy’ü ile birlikte aynı doğal sit etabının içinde ve o etapta kademeler yakın tarihte yeniden belirlendi. Zeytineli ayrıca bir koruma ve gelişim bölgesinin sınırına girip çıkan taşınmazların olduğu bir yer; bölgede sınır ve statü değişebiliyor. Söylenecek tek güvenli şey şudur: Tapu beyanlar hanesine ve Bakanlığın koordinatlı sorgulama sayfasına birlikte bakılmadan Zeytineli’nde parsel hakkında konuşulmaz.

Bademler, iç kesimde; ilan başlıklarında adı az geçer, daha çok süzgeçte çıkar. İlan dili üç mahallede de aynı sözleri kullanır: “köy içi”, “tek parsel tek tapu”, “yol cepheli”, “müstakil”. Bunların hiçbiri statü söylemez.

Bir ad uyarısı: Zeytineli ile Zeytinler Urla’nın iki ayrı mahallesidir; ilanlar ikisini ayrı yazar, arayan karıştırır. Adres doğrulamasında ilk kontrol budur.

Bölünür mü, kim söyler

Tarım arazisinde belli bir büyüklüğün altındaki parsel bölünemez ve yeni hissedar eklenemez; bu sınır tapuya şerh olarak da işlenir. Hangi parselin bu sınırın altında kaldığını İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü söyler, satıcı değil. Parselde zeytin varsa bir kural daha devreye girer: Zeytinlik sahada ağaç sökmek izne bağlıdır; “ağaçları kaldırırsınız” diyen satıcının sözü o iznin yerine geçmez. Biz bu iki soruyu sormayız; alıcının sorması gereken yeri söyleriz ve yerde ne olduğunu yazarız.

Satıcı kim, gösteren kim

Urla’da ilanı veren ile parseli gösteren çoğu kez ayrı kişilerdir; ilanı bir aracı verir, parseli köyden biri gösterir, satıcı İzmir’de oturur. Üç kişi üç ayrı soru doğurur. Satıcının kim olduğu tapu kaydında, alıcının elinde. Aracının satıcı adına konuşabilmesi belgeyle; belgeyi aracı gösterir. Parseli gösteren kişi ise bizim konumuzdur: Köyde görülebilen bir evi ya da işi var mı, aynı parseli daha önce başkasına da göstermiş mi, gösterdiği yer ilandaki yer mi. “Köyün eskisi” diye tanıtılan kişinin köyle görünür bağı yoksa bu yazılır; neden yoksa yazılmaz, bilinmez.

Şehirden taşınacak olanın sorusu çoğu kez bir parselden fazlasıdır: Kışın yol açık mı, mahallede yıl boyu oturan var mı, çocuk için okul servisi köye geliyor mu. Bunların görülebilen kısmı rapora yazılır; “kış nasıl geçer” sorusunun cevabı ise yerinde bir kış günü geçirilmeden verilmez, biz de vermeyiz. Uzaktan ev ve arsa işinde Urla’nın üç köyü tek güne sığar; Çeşme’deki bir işe eklenmez, kendi günü ayrılır.