Germiyan’da Tarla, Çiftlik’te Köy Evi: Satıcıyı Tanımak

Germiyan’da bir tarla ilanı, Çiftlik’te bir köy evi ilanı: İkisinde de en az yer kadar önemli olan, ilanı veren kişidir. Tarla ilanlarının ilk sayfasında her iki ilandan biri Germiyan’dan çıkıyor; bu, Germiyan’da çok tarla satıldığını gösterir, çok tarla alındığını değil. Çiftlik ise ilanlarda Çiftlikköy diye yazılır, resmî listede adı Çiftlik’tir. Aynı yerin iki adını bilmeden ilan taranmaz, satıcı tanınmaz.

Germiyan: ilanı dolduran mahalle

Germiyan, Çeşme’nin iç kesiminde köy kökenli bir mahalle; bina sayısı kayıtlı nüfusunu aşıyor, yani evlerin bir kısmı yıl boyu kapalı. İlanlarda “Germiyan Köyü” yazar, bugün köy değil mahalle; eski tapu ve belgelerde “köyü” ibaresi kalmış olabilir, bu bir hata değil tarih farkıdır. Alıcı için asıl soru şu: İlanı veren kişi malik mi, aracı mı, yoksa parselin bir bölümünü satan bir ortak mı?

Bu sorunun belge kısmı sizin elinizde: Tapu kaydını Çeşme merkezdeki Tapu Müdürlüğünden alıcı olarak siz istersiniz. Bizim kısmımız yerde olandır: Gösteren kişi Germiyan’da görülebilen bir evde ya da iş yerinde mi, aynı kişi başka tarlaları da mı gösteriyor, gösterilen parsel ilandaki yerle örtüşüyor mu. Parselin üzerinde ağaç, yapı ya da yol varsa yazılır; ağaçların ve yapının kime ait olduğu dışarıdan bilinmez, rapora da yazılmaz.

Germiyan’a Çeşme merkezden de Alaçatı’dan da yol uzundur; “Alaçatı’nın yanı başında” diyen ilan haritayla değil yolla sınanır. Ovacık ve Çiftlik gibi merkeze yakın mahallelerle aynı güne sığar, ama günün sonuna kalır.

Tarla bölünür mü sorusunu kim cevaplar

Germiyan tarlalarında en çok duyulan söz “ayırıp satıyoruz”. Tarım arazisinde parselin bölünüp bölünemeyeceğini, belli bir büyüklüğün altına inip inemeyeceğini ilçe tarım müdürlüğü cevaplar; bölünmezlik tapuya şerh olarak işlenir ve tapu, vasfı iki türlü yazılmış kayıtlarda önce oraya sorar. Satıcının “bölünür” sözü bu cevabın yerine geçmez. Biz bu soruyu sormayız, yalnızca parselin yerde bir bütün mü yoksa telle, taşla ya da yolla bölünmüş gibi mi durduğunu yazarız.

Bir ayrıntı daha: “Tarla” diye satılan parselin üzerinde bir yapı varsa, o yapının ne olduğu da sorulur. Bağ evi mi, depo mu, oturulan bir ev mi? Üçü ayrı kurala tabidir ve ilan üçünü de “ev” diye yazabilir. Yerinde görülen şey yapının büyüklüğü, kullanımı ve bağlantılarıdır; hangi kurala girdiğini kurum söyler.

Çiftlik: köy evi ve iki ad

Çiftlik, Çeşme merkeze yakın bir mahalle; ilan dili Çiftlikköy der, listeler Çiftlik. İlan sitesinde iki adla iki ayrı sonuç çıkar, tapuda tek ad vardır. Buradaki köy evi ilanlarında satıcı çoğu kez evi kendisi göstermez, bir yakını ya da emlak aracısı gösterir; raporda bu kişi hakkında yazılan şey, gösterdiği evin ilanla uyuşup uyuşmadığından ibarettir.

Bir de şu var: Çiftlik’in kıyıya bakan kesimi, Altınkum adıyla askıya çıkan bir planın içinde kalıyor. İlanda “Altınkum” yazan bir tarla ya da arsa Altınkum Mahallesi’nde değil, Çiftlik’te olabilir. Mahalle adı ilanda satış için seçilir, tapuda ise parselin olduğu yerdir; ikisi uyuşmuyorsa ilan değil tapu doğrudur.

Köy evini yerinde görmek

Köy evi ilanının görseli çoğunlukla evi, ilan metni bahçeyi anlatır; yerinde bakılan şey üçüncü bir şeydir: Evin bugünkü hâli. Çatı, duvar, giriş; sayaçların takılı olup olmadığı; evin bir kısmının yeni, bir kısmının eski olup olmadığı; bahçe sınırının komşuyla nerede kesiştiği. Bunların hiçbiri “alın” ya da “almayın” demez; alıcının görmeden karar vermemesi için kâğıda dökülür.

Satıcıyı tanımak derken kastettiğimiz de budur: Kişinin kim olduğunu araştırmak değil, kişinin anlattığı yer ile gösterdiği yerin aynı olup olmadığını görmek. Germiyan’da aracı sayısı çok, ilanı veren ile parseli gösteren çoğu kez iki ayrı kişi; raporda ikisi ayrı ayrı yazılır.

Uzaktan ev ve arsa işinde Germiyan ile Çiftlik aynı güne sığar; ikisi arasındaki fark yol değil, ilan dilidir. Germiyan’da parsel sorulur, Çiftlik’te ad.