Ildır mı Ildırı mı: Satılık İlanda Adın Getirdiği Soru

Ildırı diye aradığınız yerin resmî adı Ildır’dır; Çeşme’nin kuzey kıyısında, ilçe merkezine de Alaçatı’ya da uzak bir mahalle. Nüfus tablosunda, posta listesinde ve koruma kurulu kayıtlarında Ildır yazar; belediyenin kendi muhtar sayfası bile Ildırı der, ilanlar ikisini karışık kullanır. Ev ya da arsa bakan için bu bir yazım meselesi değildir: Sorgulama, ilan arama ve tapu kaydı üç ayrı yazımla üç ayrı sonuç verir.

İlanda Ildırı, tapuda Ildır: ne değişir?

İlan sitesinde “Ildırı Köyü” diye arayınca bir liste, “Ildır Mahallesi” diye arayınca başka bir liste çıkar; aynı evler iki listede birden olmayabilir. Tapu kaydı ve kurum yazışmaları Ildır der. Elinizdeki belgede “Ildırı Köyü” yazıyorsa belge eski olabilir, çünkü köy statüsü büyükşehir düzenlemesiyle bitti; bugün Ildır Mahallesi var, köy muhtarlığı yok. Biz iki yazımı da sorgular, adres satırına Ildır yazarız.

Ildır’da sit var mı?

Var, ama parsel parsel. Ildır antik bir kentin üzerinde ve çevresinde kurulu; bazı parseller arkeolojik sit, aynı alan doğal sit tescilinin de içinde. Bir parselin hangi tescile girdiği tapunun beyanlar hanesinde ve ilgili kurumların kayıtlarında yazar: Arkeolojik sit için Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, doğal sit için Bakanlığın il müdürlüğü. Biz dereceyi ve sınırı yorumlamayız; yerde parselin üzerinde ve çevresinde ne olduğunu, kazı ya da koruma işareti bulunup bulunmadığını yazarız. “Sit yok” diyen ilan, tapu beyanı görülmeden alınmış bir söz olarak kalır.

Ildır’da köy içi ev

Ildır’da “köy içi” denen evler eski yerleşimin içindedir; bahçe duvarı taş, sokak dar, komşu evle sınır bazen tek duvar. Böyle bir evde yerinde görülen şey üçtür: Evin bugün kullanılıp kullanılmadığı, bahçe sınırının nereden geçtiği ve komşu parsellerde ne olduğu. Ev eski bir yapıysa onarımın izinli olup olmadığı tapu beyanı ve kurum kaydıyla sorulur; biz onarımın yapılmış olduğunu görür ve yazarız, izinli olduğunu yazmayız.

Ildır’ın yazı ile kışı da ayrıdır. Yazlık evlerin çoğu kışın kapalı; “köy içi” denen evlerde yıl boyu oturan var. İlan “yıl boyu oturulabilir” diyorsa kışın bakılan bir gün bu sözü sınar.

Dalyan ilanındaki “Dalyan Cumhuriyet” ne demek?

Dalyan Mahallesi’ni değil, Dalyan yoluna bakan Cumhuriyet Mahallesi’ni. İlanlarda “Dalyan 16 Eylül” de görülüyor; o da 16 Eylül Mahallesi. “Ayayorgi” ise bir mahalle değil, Dalyan’dan Sakarya’ya uzanan bir mevki. Dalyan adı ilanda satış gücü olduğu için komşu mahallelerin ilanına da yazılıyor; tapuda ise parsel hangi mahalledeyse o yazar. Uzaktan bakan alıcı ilanı Dalyan sanıp Cumhuriyet’te bir parselin kapısında bulabilir kendini; bu, kötü niyet değil ilan dilidir, ama adres doğrulaması yapılmadan anlaşılmaz.

Dalyan’da adres dört parçayla yazılır: mahalle, sayılı sokak, site ya da mevki adı, villa numarası. Çeşme’de sokaklar sayıyla anıldığı için “Dalyan’da deniz kenarı villa” bir tarif değil, bir ilan başlığıdır. Parçalardan biri eksikse yerinde doğru kapıya gidilemez; eksik olan parçayı gösteren kişiden önce biz isteriz, sonra o gösterir.

İkisi aynı güne sığar mı?

Ildır ile Dalyan, Çeşme’nin iki ayrı kıyısında; ikisine aynı gün bakılır, gün sayısını değiştirmez. Değiştiren şey ilanın adresidir: Ildır’da ilan “köy içi” diyorsa gösteren kişi olmadan parsel bulunmaz, Dalyan’da “mevki” diyorsa mahalle önce kesinleşmelidir. Uzaktan ev ve arsa işinde iki mahalle için de rapor aynı sırayla yazılır: gösteren kişi, parselin yeri, yerde görülen, ilanla uyuşan ve uyuşmayan.

Adres satırında Ildır mı Ildırı mı yazdığı sorusunun bir de kısa cevabı var: Tapu ne diyorsa o. Gerisi arama kutusuna yazılan kelimedir.